....

Nós, os de Muros, estamos feitos, dende o cumio da testa ate os dedos dos pés, de escuma, de barcos, de remos, de redes, de velas, de sal e de area; ata de naufraxios.

Se nos abrisen o peito, atoparían alá dentro un bote de vela, unha boia ou un remo, ou quen sabe? quizais a imaxe da Nosa Señora dos Navegantes !

Muros ano 1961, as canoas no "varadero" (cortesia de D. Felipe Martinez Caamaño)

O_Fartura proponnos outra vez un apaixóante proxecto de colaboración entre bitácoras na rede.

Como xa fixemos fai uns meses coa entrevista a Rafa Villar , onde Ines dende Beliscos pequenos, Moncho dende A Singradura da Relinga , e eu mesmo dende esta bitácora; entrevistamos e logo o publicamos nas nosas paxinas conxuntamente.

Agora Moncho propón entrevistar á María Lado, autora de Berlín.

Nesta ocasión queremos ser un chisco mais ambiciosos e diversificar as linguas e os lugares de onde proveñan as preguntas que se lle han facer a María Lado.

Dende Catalunya a Portugal e dende Cantabria hasta Galicia plantexaremos as nosas preguntas e envorcaremos a nosa curiosidade e a dos que leedes as nosas bitácoras en varias das linguas oficiais da península.

Esta é a lista dos que participaremos , pero isto non é unha lista pechada. Se ti queres aportar tamén as túas preguntas , fáinolo saber e incluirémoste na iniciativa.

1-Joan Sol de El Mar ès el Camí.(Catalán)

Que ten traducido coa autorización da autora un poema ao catalán. O poema poderiamos publicalo nos nosos blogs a modo de antesala da entrevista.

2-Mar de Una Mirada a la Ría de Vigo(Castelán):

Expresou a súa intención de participar na entrevista mediante comment.

3-Manuel de Homes de Pedra en Barcos de Pau(Galego):

A Noemí de El Observatorio de la Noé (Castelán) , envieille esta tarde unha invitación e espero que xunte tamén . Se finalmente se incorpora xa informaríamos

4- Marieke de Ponto de Encontro (Portugués)

5-Moncho de Singradura da Relinga (Galego)

6- Inés de Beliscos Pequenos (Galego)

Esta pasada semana avisáronme para que fose a ver os progresos que teñen feito , e coincidiu que nese momento estaban a traer as madeiras cas que se armara o mastro para a súa vela.

Nito e Pedro axúdanlle a cargar os madeiros “O Breolas” , que é o mestre carpinteiro de ribeira , e que esta a facer un excelente traballo.

Comprobádeo vos mesmos se non.

Á VELLA DA “A XESTA”

Choraba e chora na A Xesta,

Sempre o fai mirando ó mar;

A vella chora, e máis chora,

¿por quen estará a chorar?

¿Chorará polo seu home,

por seu fillo, por seu pai,

chorará polo seu noivo,

polo amigo, polo irmán?

Chora por calquera deles

Que un día estando a pescar

enguliuno unha galerna

e nunca máis veu voltar.

Calquera muller de Muros

Sempre ten por quen chorar;

Non hai no porto familia

Sen afogado no mar.

Hoxe, nunha estatua viva,

A vella sigue a chorar,

Mesmo na punta da “A Xesta”,

Soíña, fitando ó mar.

Marcelino García Lariño.

Fai uns meses publicaba aquí, nesta bitácora, a triste historia do naufraxio do petroleiro de bandeira española pertencente á Naviera de Castilla, Bonifaz.
Neste Naufraxio, acontecido o día 3 de xullo de 1964 en augas próximas a cabo Fisterra, perderon a vida vinte e cinco persoas, catro delas veciños de Muros.

O neno estaba debruzado sobre o peitoril da estrada que miraba ao mar; observaba como os muxos amontoábanse para comer as frangullas de pan que el lles ía guindando aos poucos.

O holandés errante é o nome dado a un buque creado pola fantasía e o temor supersticioso de sucesivas xeracións de homes de mar. En principio, a desgraciada lenda deste buque pertence ao conxunto de sinistras historias que xorden trala profanación da festividade do Venres Santo. O home de mar, especialmente nos anos que nace a lenda, é crente de firmes conviccións e, en moitas ocasións, moi supersticioso. Incluso nos nosos días óense a bordo dos buques, nas conversacións da lonxa ou na baiuca do porto, explicacións moi peregrinas a fenómenos cientificamente estudados hasta a saciedade, como o dos lumes de San Telmo, algunhas clases de lóstregos e as auroras boreais...

Co tempo foron aparecendo modificacións en varios dos elementos da lenda, por exemplo no nome do impío capitán que mandaba o buque ou na zona xeográfica onde aconteceu o suceso. Segundo Walter Scott, o buque de referencia ía cargado de ouro, a rivalidade e a cobiza naceu entre a tripulación e finalmente cometeuse un crime a bordo; o castigo divino foi a aparición dunha epidemia que acabou coa tripulación, condenada a vagar eternamente nos citados paraxes. Os aditamentos ou accesorios á lenda primitiva obsérvanse en esta como en todas as lendas de calquera parte do mundo, sen embargo o seu nome permaneceu inalterable no tempo e a súa historia sempre se lembrará co nome de "A lenda do Buque Pantasma".

O mercante da Navieira Nacional Elcano (ENE) Castillo de Montjuich arriou cabos do porto norteamericano de Boston con destino A Coruña o día 5 de decembro do ano 1963 cun cargamento nas súa adegas de gran.

Tiña previsto chegar o porto herculino o día 21 de decembro pero nunca chegou a porto.

O día 14 de decembro o Capitán José María de Arriandiaga enviou o seu ultimo parte a sede da compañía coa ultima situación do buque e coa estimación de chegada A Coruña. Logo deso nunca mais se soubo do navío.

A desaparición do Castillo de Montjuich xunto cos seus 37 tripulantes entre os cales se atopaban catro veciños de Muros no medio do Atlántico, foi e segue a ser unha das grandes enigmas acaecidas na mariña civil española no século pasado.

Manuel Rodríguez Aguilar que é oficial da mariña mercante e escritor , no seu moi ben documentado libro titulado “ Vida y Tragedia Del Mercante Castillo Montjuich”, fai un exhaustivo percorrido pola dilatada vida do mercante , os seus cambios de nome e nacionalidade , a súa participación, baixo pavillón británico e co nome de “African Marine” a prol do bando republicano na Guerra Civil Española , transportando armas e vituallas , o seu embarrancamento no porto asturiano de Xixón, no cal estivo a punto de perderse definitivamente...

E continua a súa historia hasta o que ía ser o seu derradeiro viaxe , aportando a súa documentada hipótese a causa da desaparición.

Manuel Rodriguez , non consigue crear un libro de lectura doada para o profano en temas náuticos,( non creo que esa fora a súa intención) , pero aporta unha innumerable cantidade de datos , e documentación que fan da súa obra un referente para calquera investigador ou simplemente curioso da historia naval española.

26 de febreiro de 1846:
O capitán Macleod xunto coa súa tripulación resistían atrincheirados na praia desde facía dous días os continuos ataques dos saqueadores. Parapetados tras un precario muro erguido con area e pedras da praia, defendían a carga e os aparellos dos pasaxeiros do seu navío varado na beira á espera de obter axuda por parte das autoridades do país.
O capitán Macleod enviara dous días antes un emisario cunha petición de auxilio á cidade máis próxima, pero aínda non obtiveran o ansiado socorro.
Entre tanto o vello capitán e a súa tripulación pretendían protexer a sangue e lume se fose necesario, os despoxos do seu naufraxio e as pertenzas da súa pasaxe.

Estes feitos que parecen sacados dunha novela de aventuras onde uns desgraciados náufragos se defendían do asedio de furibundas hordas de saqueadores indíxenas nun país exótico; estes feitos, como digo, ocorrían a poucos quilómetros de aquí, concretamente na praia de Gures a medio camiño entre a Vila de Muros e o pobo de Fisterra , fai pouco mais de 150 anos.

As hordas de saqueadores eran en realidade xentes dos arredores que acudían á praia coa intención de auxiliar os náufragos e de paso facerse cos despoxos do naufraxio que o mar guindaba á beira. Acudían, como sempre fixeron “as crebas” , pero nesta ocasión foron recibidos a disparos de rifle por Macleod e a súa xente, temerosos de ser roubados por tan “temible populacho” .

O inglés e a súa tripulación eran os náufragos do GREAT LIVERPOOL e trataban de defender en terra o que non souberon preservar no mar.

................

Cartel anunciador da P&O de amediados do século pasado

................

O Great Liverpool era un coqueto buque de pasaxe con propulsión mixta de vapor a paletas e aparellado de bergantín-goleta con tres mastros nos que despregar seu velame en caso de que o incipiente invento da maquina de vapor fallase (cousa bastante común nesa época) puidese impulsarse coa forza do vento.
Pertencía este navío á compañía británica Peninsular and Oriental Steam Navigation Company a popular P&O. e cumpría ruta neste, seu ultimo viaxe con 145 persoas a bordo entre pasaxe e tripulación , desde o porto hindú de Calcuta con escalas no Cairo , Alexandría e Xibraltar ata o porto inglés de Southampton. E como xa sabemos, xamais chegou ao seu destino.
Desde a altura da costa portuguesa viña soportando o navío un tempo rexo con ventos do suroeste, os cales arrepiaron á altura de Fisterra causando danos no sistema de pas da propulsión a vapor do navío. A impericia de Macleod e a súa tripulación ao tratar de navegar a vela en medio dun temporal e en medio dos traizoeiros baixos das costas aledañas ao cabo Fisterra, levaron ao Great Liverpool a varar na praia de Gures.

Postcard do Arabia , outro dos buques da P&O

.................

Pero non cesan aí os despropósitos de Macleod . Ordena que se arríen os botes salvavidas coa misión de levar á praia á pasaxe, pero varios deles pártense ou emborcan nada mais tocar a auga causando varios mortos, a maioría mulleres e nenos. Un dos bótes logra chegar á praia e desde ela consegue coller unha corda que servirá de guía para o desembarco dos restantes náufragos.
Macleod ordena o desembarco a través do cabo guía do resto da pasaxe e a tripulación, pero moitos deles non conseguen chegar á praia arrastrados pola forte ondada. Os que si conseguen chegar cobixanse entre as pedras da praia dispostos a esperar o novo día.
Xunto ás primeiras luces do día chegan tamén os primeiros veciños dos arredores, é de supoñer que fosen xentes da aldea aledaña de Gures ou da próxima vila de Ézaro. Estes veciños son recibidos sen aviso previo pola tripulación do Great Liverpool con disparos de rifle diante do infundado temor de ser asaltados. A indignación apodérase dos lugareños que responden a pedradas ao “caloroso recibimento “ofrecido polos ingleses. Dous días durou o “asedio” de Macleod e as súas hostes, ata que chegados da Coruña, un destacamento de carabineiros puxo paz entre os contendentes.
As vidas e os bens do Great Liverpool foron postos a bo recado na cercana vila de Corcubión sendo asistidos os náufragos polo cónsul británico na Coruña.

.................

Poucos días despois Macleod , aínda en Corcubión, poñía fin aos seus días dun disparo na tempa , atormentado posiblemente pola sua impericia na perdida do seu navío e parte da súa tripulación e pasaxe .
Non creo que moitos veciños da zona asistisen de bo grao ao seu funeral.

Pasou onte,

Un arroaz (delfín mular) , que fai as delicias de nenos e maiores . Puiden esta tarde tomar vistas del no medio de un balbordo de xente que se arremuiñaba arrentes do mar para tentar tocar o delfín o que algúns xa chamaban agarimosamente “Serafin” .

Non é raro ver os arroaces nadar por dentro dos peiraos , pero si que é difícil velos tan preto da xente hasta o punto de deixarse acariñar.

Bravo por Serafin que se segue por aquí moitos días , terémolo que nomear fillo adoptivo da nosa vila .

Non necesitaba xa das palabras, porque xa posuía todo canto mais desexaba , o mar , un solpor e a ti.

As fotos foron tiradas esta semana entrando na ría de Muros a altura de Monte Louro.

Onte puiden asistir a sala de exposicións e quedei gratamente sorprendido tanto da afluencia de publico como da perfecta organización do evento por parte dos responsables de SORUM.

Carmen e Alejandro Senande, Fernando Rei, Laura Gallardo, Montse París e mais Pepa Sestayo son os artistas locais que expoñen parte da súa obra . Amen de varios veciños mais que expoñen algunha obra propia , e que aportaron desinteresadamente para a realización do evento , como Elisardo Conchas e varios mais.

A fermosa e particular ollada nas estampas portuarias de Fernando Rei , o hiper realismo de Montse , a moi orixinal vision do mundo e da xente de Pepa, a contraposta vision da cor dos irmáns Senande, a cada cal mais inquedante e impactante. E o fermosísimo trazo de Laura , fan que o espectador se mova entre diferentes maneiras de ver o mundo e se implique un pouco na obra de cada artista.

Miña mais efusiva felicitación tanto os artistas como SORUM , que logran un salientable éxito con esta primeira exposición.