Txoriak eta zoriak

Zorionak eman dizkio Gatzolak Asierri (ikus Gorringoak testuko komentarioak) txori-izenen bidez ezagutzeko zoria eta jakinduria izan duelako. Txoriburu ez baizik txori-liburu agertu zaizkigu biak, eta niri gauza bat ekarri didate gogora.

Berriz ere armiarma.com gunera jorik, hango Euskal poesiaren ataritik bertso ezagun batzuk hartu ditut, Pedro Mari Otañorenak. Jakinak izango dituzue, baina niri behintzat ez dit kalterik egiten berriz ikusteak. Bost bertsoko sailetik bigarrena eta hirugarrena dira.

Zer txoriri buruz ari da Otaño? Asmatzen ez duenak, edo bost bertsoak ikusi nahi dituenak, aipatutako orrira jo dezala, XIX. mendekoetara, eta hantxe aurkituko du erantzuna.

...
-2-
Euskal lurreko txorietan dan txikitxoena da bera,
gaztain kolore bakarrekoa, nahi bada ez da ederra;
begi argiak, buru xanpala, moko ttenttea aurrera,
gorputza motxa, hanka laburrak, xaltokako ibilera,
xalapartako hegalaria eta kantari ergela.

-3-
Txotx batek aisa jasoko luke nola karga gutxi duan,
baina gustatzen zaio jartzea adar sendoxeagoan;
amildu arren ez leike galdu dakielako hegoan,
baina arkitzen baldin bada ere burnizko aldamioan,
hiru-lau aldiz xanpatutzen du seguru ote dagoan.
...

"Hiru-lau aldiz xanpatzen du, seguru ote dagoen"... Guk errazago egiten dugu salto sarera, zenbaitetan behin ere aurrez xanpatu gabe...

Eta norbaitek ombu gainera salto egin nahi badu, Otañorenean du horretarako ere aukera. Polita sail hori ere.

servido por igorringo 1 comentario compártelo favorito

Esaeren oihartzunak eta aldaerak

Jozulinek ideia emanik (ikus Esaera zabarrak, haren 2005eko maiatzeko artxiboan), zenbait esaera ezagunen aldaera edo oihartzunak bilatzen aritu naiz. Aldaeren kasuan, egitura berarekin beste esanahi bat bilatu dut; oihartzunen kasuan, nolabaiteko erantzuna (ironikoa, zenbaitetan, hala nola Gurasooi bost axola horretan). Ea gustatzen zaizuen nire ahalegina, eta zuek ere animatzen zareten. Jolasean-jolasean, gauza berriak ateratzen dira.

► (Dabilen harriari ez zaio goroldiorik lotzen.) Dabilen agintariari ez zaio egiarik lotzen.

► (Gezurra esan nuen Getarian, ni baino lehen zen atarian.) Gezurra esan nuen Itoitzen, herria bertantxe ito zen.

► (Adiskide onekin, orduak labur.) Internet sarean, orduak airean.

► (Umearen zentzuna, etxean entzuna.) Gurasooi bost axola, hor dago eskola.

► (Dagoenean bon-bon, ez dagoenean egon.) Hurbileko antxoak hamalau, denak jan eta barau.

Hona hemen berriki aurkitu dudan esaera zerrenda bat. Asko eta asko ezagunak dira, baina bada besterik ere.

servido por igorringo 2 comentarios compártelo favorito

Eibar lehen mailara?

Iragan da futboleko Espainiako Kopa, eta Osasuna txapeldunorde, ahaleginak eta bost eginda, duin (eta jarraitzaileena, txapela kentzeko modukoa!). Errugbian, berriz, Miarritze txapeldun Frantziako Ligan. Biba zuek! Atzera futbolera etorrita, Alavesek lehen mailara igotzea lortu zuen atzo, jardunaldi baten faltan. Eta Eibarrek, berriz, azken jardunaldi horretara bizi-bizi iristea lortu du, atzo zelai zail batean irabazita.
Oraintxe bertan, Eibar da niretzat euskal futbolaren erreferentzia interesgarriena. Zerikusirik ez, adibidez, Alaves batekin (errespetu guztiarekin esanda; zehaztu beharko nuke, seguruenik: “oraingo Alaves honekin”). Handik eta hemendik ekarritako jokalari gazteak, etxeko edo inguruko batzuekin nahasturik, kemen handia eta joko ona, iaz Amorrortuk eta aurten Mendilibarrek gidaturik (entrenatzaileon lana funtsezkoa izan delakoan nago). Urruti gelditu da Eibarrek defentsa-jokoa eta borroka bakarrik egiten zuelako topiko hura. Oso urruti, gauzak diren bezala ikusi nahi dituenarentzat behintzat (atzo Celtaren entrenatzaileak esandakoa irakurri dut, eta… ez, hark bistan da ez zuela benetan gertatu zena ikusi).
Igandean etxean irabazten badu, eta Celtak edo Cadizek (biek kanpoan) irabazten ez badute, lehen mailara igoko da Eibar. Hiru taldeen aurkarietatik, bakar batek ere ez dauka ezer jokoan datorren igandean… teorian. Halakoetan, ordea, bestelako gauzek ere garrantzia izaten dute. Eta ez naiz diruaz bakarrik ari. Cadizen aurkaria, adibidez, Xerez da, eta auzoen arteko lehia gogorra ez ezik, entrenatzaile nafar bat ere bada han. Larunbatean Radio Euskadin hizketan entzun nuen, eta…
Baietz Eibar igo! Merezi du, eta, nahiz dena bere esku ez egon, baditu aukerak.
(Bide batez, Eibarko blog komunitatean ere Igorringo ezagutarazteko saiotxoa egingo dut, Eibartik eta Ingelesen hilerriaren bidez, esaterako. Jakin ezazue hau ez dela peloteua, e!).

servido por igorringo 5 comentarios compártelo favorito

Aparkatzen eta harpa jotzen

Adi irakurri behar didazue hau, mesedez, xehetasunei ongi erreparatuz. Gero zerbait esaten badidazue, lasaigarri edo argigarri, biziki eskertuko dizuet. Gaur gertatutako gauza da, eta egixe da, egixe da, neuk ikusi dodalako: %100 basque véridique!

Lantoki inguruan aparkatzera noa, eguerdi ondoan. Alboz albo edo baterian aparkatzen den toki horietako bat da, zuhaixka batzuekin: zuhaitz-arte bakoitzean bi auto sartzen dira zabalean; ez gehiago, ez gutxiago.

Ongi ari naiz? Esana dut xehetasunak guztiz beharrezkoak direla.

Iruditu zait, hantxe, eskuineko aldean, badela hutsune bat. Hurbildu naiz, poliki, baina hor ikusten dut auto handi bat dagoela, aurreraka sartua, gurutzaturik, berez birentzako den leku guztia hartzen duela berak bakarrik ia, diagonalean.

Nire artean: "Hementxe sartu behar diat, bada, kostata ere! Ikus dezala leku gehiegi hartu duela".

Beraz, bizpahiru metro aurrera egin, eta atzeraka sartu dut kotxea, zuhaixkari lur pixka bat zapalduz, xuxen-xuxena. Hartara, nirearen ipurdiak oso hurbil du bestearen muturra, baina, nirea xuxen eta bestea gurutzaturik daudenez, atea irekitzeko ez dut inolako arazorik izan nik, eta are gutxiago izango du berak.

Bizpahiru orduren buruan, itzuli naiz autoa hartzera. Ondoan ez dago lehengo autoa, eta nireak papertxo bat du kristal-garbitzekoaren azpian, bildu-bildua: "¿Sabes aparcar?".

Sutan nago oraintxe munduko gidari guztiekin, zuekin izan ezik: Gatzola, Joxe, Extari, Firue, Jozulin, Nineu eta Txurdin. Zeren eta, orain esan egia, zuetako inor ez zen izango, ezta? A!

servido por igorringo 12 comentarios compártelo favorito

Julio Cortazarren 'Etxe hartua'

Julio Cortazaren hamar ipuin itzuli eta Ipuin apetatsuak liburuan bildu ditu Jon Alonso idazle iruindarrak. Txalaparta argitaletxeak plazaratu berri-berria du lana. Jon Alonsok sarreran dioenez, Cortazarren ipuinetatik hamar hauek hautatzeko irizpide nagusia bere gustukoak izatea da, eta ikastaroetan berak erabiliak edo aipatuak izatea.
Orain arte, euskaraz irakur zitezkeen Cortazarren lanak Oktaedroa eta Hegoaldeko autopista ziren, biak Gerardo Markuletak itzuliak.

Hona hemen Ipuin apetatsuak liburuko lehen ipuina: Etxe hartua. Jatorrizkoa, Casa tomada, 1951ean argitaratu zuen Cortazarrek, Bestiario bilduman.

ETXE HARTUA

Etxea maite genuen, handia eta antzinakoa izateaz aparte (gaur, antzinako etxeak jausten direnean, beren materialak saltzea onuragarriagoa denez), gure birraiton-birramonen, aitaren aldeko aitonaren, gure gurasoen eta haurtzaro guztiaren oroitzapena gordetzen zituelako.
Irene eta biok ohitu ginen bertan bakarrik irauten, eta hori erokeria hutsa zen, etxe hartan zortzi pertsona bizi zitezkeelako elkarri traba egin gabe. Garbiketa goizean egiten genuen, zazpietan jaikitzen ginelako, eta hamaikak irian uzten nizkion azken gelak Ireneri, errepasatzeko, eta sukaldera joaten nintzen. Eguerdian bazkaltzen genuen, beti puntual; ordurako ez zegoen ezer egiteko, plater zikin gutxi batzuk garbitzea ez bazen. Atsegin egiten zitzaigun bazkaltzea etxe sakon eta isila gure gogoan, eta nola moldatzen ginen garbirik edukitzeko pentsatzen genuela. Batzuetan etxeak galarazi zigula ezkontza uste izatera iritsi ginen. Irenek bi senargai uxatu zituen arrazoi handirik gabe, niri Maria Esther hil zitzaidan elkarrekikoa finko egin baino lehenago. Berrogeietan sartu ginen inoiz adierazi gabeko ideia batekin, alegia, gurea, anai-arreben arteko ezkontza moduko hura, birraiton-birramonek gure etxean finkatu zuten genealogiaren bukaera beharrezkoa zelako ideiarekin. Egunen batean han hilko ginen, etxea lehengusu lauso eta muker batzuen eskuetara iritsiko zen, horiek lurrera abailduko zuten lur sail eta adreiluekin aberasteko; edo hobeto, guk geuk irauliko genuen justizieroki beranduegi baino lehen.
Irene inori traba ez egiteko jaiotako neska zen. Goizeko egitekoak eginda, egunaren gainontzekoa puntua egiten pasatzen zuen, bere logelako besaulkian. Ez dakit zergatik jarduten zuen hainbeste denbora puntua egiten, nik uste dut emakumezkoek puntua egiten dutela lanbide horri esker deus ez egiteko aitzakia aurkitzen dutelako. Irene ez zen horrelakoa, beti gauza beharrezkoak ehuntzen zituen, negurako puntuzko prendak, galtzerdiak niretzat, berarentzat mañanitak eta txalekoak. Batzuetan txaleko bat ehuntzen zuen eta gero ostera desegiten zuen zerbait ez zitzaiolako gustatzen; irrigarria gertatzen zen artile kizkurrezko pila saskitxoan ikustea, hainbat ordutan izandako forma galtzeari aurka eginez. Larunbatean neu joaten nintzen hiri erdira artilea erostera; Irene konforme zegoen nire gustuarekin, aukeratutako koloreak gustukoak zituen, behin ere ez nuen artile-matazarik itzuli behar izan. Nik ateraldi horiek profitatzen nituen liburu dendetatik bueltatxoa emateko eta literatura frantseseko nobedaderik ba ote zegoen alferrik galdetzeko. 1939. urteaz geroztik ez zen deus baliodunik iristen Argentinara.

Baina etxeaz mintzatu nahi dut, eta Irenez, nik ez dudalako garrantzirik. Neure buruari galdetzen diot zer egingo zukeen Irenek puntua egin izan ez balu. Batek berrirakur dezake liburu bat, baina jertse bat bukatu denean, ezin da berriz egin errepikapena eskandaluzkoa gertatu gabe. Egun batez ikusi nuen kanforrezko komodako azpiko tiradera lepoko zuriz, berdez eta lilaz beteta zegoela. Naftalinarekin zeuden, mertzeria batean bezala pilatuta; ez nuen adorerik izan Ireneri galdetzeko haiekin zer egin gogo zuen. Ez genuen bizimodua irabazi behar, hilero iristen zen alorretako sosa, eta dirua emendatzen zen. Baina Irene puntua egiteak baizik ez zuen entretenitzen, iaiotasun zoragarria zeukan, eta niri orduak joaten zitzaizkidan triku zilarreztatuak bezalakoak ziren bere eskuak, joan-etorrian zebiltzan galtzorratzak eta zoru gaineko saskitxoak ikusten, non matazak etengabe astintzen baitziren. Ederra zen.

Nola ez naiz gogoratuko etxeko banaketaz. Jangela, gobelinodun aretoa, liburutegia eta hiru logela handi alderdi erretiratuenean zeuden, Rodriguez Peñari begira dagoenean. Pasabide batek eta bere haritz trinkozko ateak bereizten zuten alderdi hori aurreko alderditik, non komuna, sukaldea, gure logelak eta erdiko egongela baitziren. Logelek eta pasabideak egongelara ematen zuten. Etxera maiolikazko ezkaratz batetik sartzen zen, eta kantzel-ateak egongelara ematen zuen. Beraz, bat ezkaratzetik sartzen zen, kantzel-atea ireki eta egongelara pasatzen zen; albo banatan gure logeletako ateak zeuden, eta aurrean alderdi erretiratuenera ematen zuen pasabidea; pasabidetik aurrera eginda, haritzezko atea zeharkatu eta etxearen beste alderdia hasten zen, edo bestela bazegoen haritzezko atea baino lehen ezkaratzera hartu eta sukaldera eta komunera zeraman pasabide estuago batetik segitzea. Atea irekita zegoenean bat ohartzen zen etxea oso handia zela; bestela, orain eraikitzen den apartamentu horietakoa zirudien, kasik mugitzeko tokirik ez duena; Irene eta biok etxearen alderdi honetan bizi ginen, ia inoiz ez ginen haritzezko ateaz beste aldera joaten, garbiketa egiteko ez bazen, ezin sinesteko modukoa baita altzariek hautsa nola biltzen duten. Buenos Aires hiri garbia baldin bada, bere biztanleei zor die, eta ez beste ezeri. Airean lur gehiegi dago, aire bolada bat nahikoa da hautsa aurkitzeko kontsoletako marmoletan eta makrame-karpeten erronboen artean; luma-eskuilaz ateratzea nekeza da, hegan egiten du eta airean eskegita geratzen da, eta handik gutxira berriz pausatu da altzarietan eta pianoetan.
Garbi gogoratuko dut beti, sinplea eta alferreko inguruabarrik gabe izan zelako. Irene bere logelan zegoen puntua egiten, gaueko zortziak ziren eta bat-batean otu zitzaidan mate-ontzia sutan jartzea. Pasabidetik joan nintzen haritzezko ate erdi-irekiaren aurreraino, eta sukaldera doan bihurgunea hartzen ari nintzen jangelan edo liburutegian hots bat entzun nuenean. Soinua sor eta zehaztugabea izan zen, aulki bat erortzean ateratzen denean bezala, edo elkarrizketa bateko marmar ito bat bezala. Une berean edo segundo bat geroago berriz entzun nuen, gela haietatik aterantz zetorren pasabidearen barrenean. Atearen kontra oldartu nintzen beranduegi baino lehen, kolpean itxiz, gorputza bere kontra bermatuz; zorionez, giltza gure aldetik zegoen jarrita, eta gainera morroilo handia itxi nuen segurtasun handiagoa edukitzeko.
Sukaldera joan nintzen, ontzia berotu nuen, eta mate-erretiluarekin itzuli nintzenean zera esan nion Ireneri:
—Pasabideko atea itxi behar izan dut. Barreneko aldea hartu dute.
Ehuna erortzen utzi zuen eta bere begi sakon eta nekatuekin begiratu zidan.
—Ziur zaude?
Baietz egin nuen.
—Orduan —esan zuen galtzorratzak biltzen zituen artean— alde honetan bizi beharko dugu.
Ni artaz ari nintzen matea prestatzen, baina bera berandutu egin zen apur bat lanari berriz ekin baino lehen. Gogoan dut txaleko gris bat egiten ari zela; niri gustatzen zitzaidan txaleko hura.
Lehen egunetan ernegatuta ibili ginen alde hartuan biok utzi genituelako maite genituen gauza asko. Literatura frantseseko liburuak, esaterako, guztiak liburutegian zeuden. Irenek karpeta batzuen falta sentitzen zuen, baita neguan asko berotzen zuten txapinena ere. Berdin nik ipuruzko pipa, eta uste dut Irenek gogoan zerabilela urte askotako Hesperidina botila. Maiz (baina hau lehen egunetan gertatu zen bakarrik) komodetako tiraderaren bat itxi eta elkarri begiratzen genion, triste.
—Ez dago hemen.
Eta etxearen beste aldean galdutako guztiaren beste zerbait zen.
Baina abantailak ere eduki genituen. Garbiketa hainbeste erraztu zen non oso berandu jaikita ere, bederatzi eta erdietan esaterako, hamaikak baino lehen besoa besoaren gainean baikeunden. Irene ohitu zen sukaldera nirekin joaten eta bazkaria prestatzen laguntzen. Ongi pentsatu eta hauxe erabaki genuen: nik bazkaria prestatzen nuen bitartean, Irenek platerak prestatuko zituen, gauez hotz jateko. Poztu ginen, beti delako pixka bat gogaikarria arratsaldean logelak hustu behar izatea sukaldean aritzeko. Orain nahikoa genuen Ireneren logelako mahaiarekin eta fianbre fuentekadarekin.
Irene pozik zegoen puntu egiteko denbora gehiago ateratzen zuelako. Ni apur bat galduta nenbilen liburuak zirela-eta, baina nire arreba ez atsekabetzearren aita zenaren zigilu-bilduma aztertzen hasi nintzen, eta horrek lagundu zidan denbora pasatzen. Dibertitu egiten ginen, nor bere gauzekin, ia beti Ireneren logelan bildurik, erosoagoa baita. Batzuetan Irenek hauxe esaten zuen:
—Begira bururatu zaidan puntu hau. Ez al du hirusta-itxurako marrazkia egiten?
Handik pixka batera neu nintzen paper-laukitxo bat begien aurrean ipintzen niona, Eupen eta Malmedyren zigiluren baten meritua ikus zezan. Ongi geunden, eta poliki-poliki pentsatu gabe bizitzen hasi ginen. Badago pentsatu gabe bizitzea.
(Irenek ozenki amesten zuenean nik berehala galtzen nuen loa. Ez nintzen inoiz ohitu ahal izan estatuaren edo papagaiaren ahots horrekin, ametsetatik baitator, eta ez eztarritik. Irenek zioen nire ametsak astindu gogorrak zirela, inoiz manta erorarazten zutenak. Gure logelen artean egongela zegoen, baina gauez edozer entzuten zen etxe hartan. Arnasa hartzen entzuten genuen elkar, eztula egiten, aurreikusten genuen mesanotxeko lanpararen etengailuaren bila egindako keinua, edo elkarren lo galdu ugari.
Horretaz aparte etxean dena zegoen isil. Egunez zurrumurru domestikoak ziren, puntua egiteko galtzorratzen igurtzi metalikoa, karraskatxoa album filatelikoko orriak pasatzerakoan. Haritzezko atea, uste dut esan dudala, trinkoa zen. Sukaldean edo komunean, alde hartuarekin mugan geratzen zirenez, altuago mintzatzen ginen edo bestela Irenek sehaska-kantak abesten zituen. Sukalde batean beirak eta lozak nahiko zarata egiten dute beste edozein soinu sartzea galarazteko. Han ez genion isiltasunari tokirik uzten, baina logeletara eta egongelara itzultzen ginenean, orduan etxea mutu eta argi-ilunean jartzen zen, eta are polikiago egiten genuen urratsa elkarri eragozpenik ez egiteko. Nik uste dut horregatik gertatzen zitzaidala gauez, Irene ozenki amets egiten hasten zenean, berehala bizkortzen nintzela).
Ia gauza bera errepikatzea da, salbu eta ondorioetan. Gauez egarriak egoten naiz, eta ohera baino lehen Ireneri esan nion sukaldera nindoala baso bat ur hartzera. Logelako atetik (bera puntua egiten ari zen) sukaldeko hotsa entzun nuen; agian sukaldean edo agian komunean, ez zegoen jakiterik, pasabideko ukondoak zarata apaltzen baitzuen. Irene konturatu zen bat-batean gelditu nintzela, eta nire ondora etorri zen fitsik esan gabe. Hotsa entzuten geratu ginen, eta argi aski nabarmendu zen haritzezko ateaz honatagokoak zirela, sukaldean edo komunean, edo pasabidean bertan, ukondoa hasten den tokian, gure ondoan ia.
Ez genion elkarri begiratu ere egin. Ireneren besoa estutu nuen eta lasterka eginarazi nion nire ondoan kantzel-ateraino, atzera egin gabe. Zaratak handiagoak ziren, baina beti sorrak, eta gure bizkarrean. Atea kolpez itxi eta ezkaratzean geratu ginen. Han ez zen ezer entzuten.
—Alde hau ere hartu dute —esan zuen Irenek. Puntu-lana bere eskuetatik zintzilik zegoen, eta hariak ateraino iristen ziren, kantzel-atearen azpitik galduz. Matazak beste aldean geratu zirela ikusi zuenean bere puntu-lana askatu zuen begiratu ere egin gabe.
—Zerbait hartzeko astirik izan duzu? —galdetu nion, alferrik.
—Ez. Deus ez.
Soinean geneukanarekin geunden. Gogoratu nintzen nire logelako armairuan zeuden hamabost mila pesoez. Orain berandu zen.
Eskumuturreko erlojua oraindik nirekin banuenez, gaueko hamaikak zirela ikusi nuen. Nire besoaz Ireneren gerria inguratu nuen (negarrez ari zen, nik uste) eta kalera irten ginen. Urrundu baino lehen errukitu nintzen, sarrerako atea ondo itxi eta giltza estoldara bota nuen. Ez zedin gizajoren bat, lapurtu nahian edo, etxean sar, ordu hartan eta etxea hartuta egonda.

(Julio Cortazar. Itzultzailea: Jon Alonso, 2005)

servido por igorringo sin comentarios compártelo favorito

Larrungo kapilaua

Testu bilduma zoragarria jarri digute eskura armiarma.com webgunean, Klasikoen gordailua atalean. Hango Testu zaharrak sailetik, bat hartu dut, Berako idazkariak apaizari idatzia 1786an. Bilduma honetara, Imanol Trebiñoren Administrazio zibileko testu historikoak (HAEE-IVAP, 2001) lanetik bildua da testu hau.

Argazkiaren beheko aldean, testu bera jarri dut gaurko ortografian, puntuaziozko aldaketa txiki batzuk besterik egin gabe (barkatu: kapilau jarri dut, eta ez kaperau, hala dakarrelako Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak). Argazkian (Igor Ingok egina da), Larrun mendia eta Kaule Baita baserria, Berakoa.

Berako idazkariaren komunikazioa Larrun mendiko kapilau postuaz (1786)

Vera y mayo de 1786

Jaun Apeza. Errecivitu nuen pontutic, eguin nien presente zure orezco letra, erenegun eguina, gure Alcate et juratuei, ceinetan erraiten baituçu, causi ditezela capera ortan, hil onen 16n, eta uriya bada, 17 an zure capilantasunaren escritura eguitera, vada ortaracotz abisatuac direla Berce iru erriaq eta manatzen naute, zuri erraiteco, nola eztiren causitzen estatuban, capera orretara igaiteco, eta Badaquizula gure comunitateac ongui causitu duela zu capilan, izaitea, plazer duzun Demboraraino, eta presentian causitzen direla sentimendu Berean, eta concurrituco dugula, gure pagamendu partiarequin, orainderaino eguin darotzagun bezala, eta Baldin Plazer Badute, Urruñaco, Saraco, eta Azcaingo Jaunac, eguin zuri, escritura, ongui causituco duela gure comunitateac, eta eztugula oposaric deusetan ere eguinen, Bada Yaun-oriec eguiten duten gucia, artuco dugu on-zat, eta Yracurtzen diotezula letra unen contenimendua, guelditzen da, gure comunitatea, eta particularqui, zure, eta Jaun horien gucien zervitzari humila.

Bera, 1786ko maiatza

Jaun Apeza. Errezibitu nuen puntutik, egin nien presente zure ohorezko letra, herenegun egina, gure Alkate et juratuei, zeinetan erraiten baituzu, kausi daitezela kapera horretan, hil honen 16an, eta euria bada 17an, zure kapilantasunaren eskritura egitera, bada horretarakotz abisatuak direla bertze hiru herriak. Eta manatzen naute, zuri erraiteko, nola ez diren kausitzen estatuan, kapera horretara igaiteko, eta badakizula gure komunitateak ongi kausitu duela zu kapilan izaitea, plazer duzun denboraraino, eta presentean kausitzen direla sentimendu berean, eta konkurrituko dugula, gure pagamendu partearekin, orainderaino egin darotzagun bezala, eta baldin plazer badute Urruñako, Sarako eta Azkaingo jaunak egin zuri eskritura, ongi kausituko duela gure komunitateak, eta ez dugula oposarik deusetan ere eginen, bada jaun horiek egiten duten guzia, hartuko dugu ontzat. Eta irakurtzen diotezula letra honen kontenimendua, gelditzen da, gure komunitatea, eta partikularki, zure, eta jaun horien guzien zerbitzari umila.

servido por igorringo sin comentarios compártelo favorito

Anaiaren zartakoa

Duela urte mordoxka bat, Errenteriako frontoian egokitu nintzen 16-17 urteko gazte batzuk eskuz jokatzen ari zirela, txapelketaren bat. Gazte haietako baten zartakoak zur eta lur utzi ninduen: habaila batez jaurtirik bezala ateratzen zitzaion pilota eskuetatik, beso luze haietatik.

Izenik ez nekien, baina gogoan gelditu zitzaidan mutil haren aurpegia. Handik urte batzuetara jakin nuen nor zen, ordurako profesional egina: Asier Olaizola.

Handik gutxira, Aimar anaia gaztea oraindik hobea zela jakin nuen. Hura ez dut inoiz jokatzen ikusi bertatik bertara, baina zur eta lur utzi nau askotan. Nor ez?

Atzo, Aimar Olaizolak buruz buruko txapela irabazi zuen lehenbiziko aldiz, partida ia galdu bat altxatu eta gero: 6-15 galtzen joan, 22-18 gailendu. Tarte horretan, botillero zuen Asier anaiak ere zerikusia izan omen zuen: gehiago zezakeela ikusarazi, bere buruarekin haserrarazi, sua piztu... Ez zion zaplastekorik emango, baina bai zartako bat barru-barruan. Anaiaren zartakoa.

Zorionak, Aimar, Asier, Goizueta eta gainerakoak.

servido por igorringo 2 comentarios compártelo favorito

Baina goizetan / zergatik ez dit / sekula ezer esaten?

Gaur, bigarren aldiz, bertso batzuk dakartzat. Entzun ere egin ditzakezue, gainera, Bertsozale Elkartearen webgunean. Aitor Mendiluzek 2003ko Gipuzkoako Bertso Txapelketan kantatuak dira, Eskoriatzako finalerdian (2003-11-16).

Zuek ikusi zer egin nahi duzuen lehenago: irakurri edo entzun. Nik, dudarik gabe, entzutea gomendatzen dizuet, kantatutako unea berritzeko modurik hurbilena hori delako, eta erritmoaz, doinuaz eta kantaeraz gozatzeko aukera ematen duelako. Sar zaitezte www.bertsozale.com/gipuzkoa2003/txapelketa.htm orrian, Dokumentuak atalean final-erdiak hautatu, eta hor Audioa sailean bilatu (Tolosakoak, Zarauzkoak eta Eskoriatzakoak datoz).

Bertso hauei buruz asko esan daitekeela uste dut, baina oraingoz testuari eman diodan izenburuaren zergatikoa aipatu besterik ez dut egingo. Hirugarren bertsoaren (bertsoaldi osoaren) amaiera da hunkigarriena, seguruenik, alde batera utzita zenbateraino den efektu erraz samarra bilatzea (horretan ere zalantzak ditut nik, benetako zirrara sentitu bainuen une hartan: gutxi aski nik?). Hala ere, bigarren bertsoaren amaiera eraman dut titulura. Erraza ematen du, baina indar ikaragarria du niretzat; besteak beste, guk hain maite dugun hitzaren ahalmena ekartzen duelako hizpidera, komunikazio premia. Entzun, entzun, ea zer diozuen.

Aitor Mendiluze. Gaia: Amaren armairuan zenbiltzala, koñak-botila erdi-huts bat aurkitu duzu arropa artean ezkutatuta. (Bertsolariak aukeratutako doinua: Txikitatikan edukia dut, zazpi puntukoa).

-1-
Larunbata da, ta garbiketa
egiten degun eguna.
Amaren gela utzi nahi nuke
dotore eta txukuna.
Armarioan hasi naiz eta,
zer da hemen daukaguna?
Likore marroi iluna,
amarentzako kuttuna.
Inoiz ez nuen pentsatu, baina
seguru nago hau duna
gauetan entzun izan ditudan
negar tristeen laguna. (bis)

-3-
Askotan nahia eta aukera
izaten ohi dira bana:
nahi luke baina poztu ezina
malko arten darama.
Nola hurbildu ote ninteke
laguntzeko beregana?;
nola kendu bere lana?,
ta nola arindu drama?
Gaur iluntzean joaten denean
hartzera hemen zeukana,
nere nota bat aurkituko du:
"Asko maite zaitut, ama". (bis)

servido por igorringo 8 comentarios compártelo favorito